Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης
Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
  English edition English edition
γραφικό
   
ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ & ΣΤΟΧΟΙ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ

Το συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε συνδυασμό με τις ραγδαίες εξελίξεις στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) επηρεάζουν άμεσα τόσο το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής-ερευνητικής διαδικασίας, όσο και τη λειτουργία των βιβλιοθηκών μέσα στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Αυτές οι αλλαγές, οι οποίες παρατηρούνται σε παγκόσμιο επίπεδο, έχουν ως ένα από τα βασικά τους χαρακτηριστικά την τεράστια αύξηση της διαθέσιμης πληροφορίας που προέρχεται από πολύ μεγάλο και συνεχώς αυξανόμενο αριθμό πηγών, προσφέρεται σε ποικιλία μορφών, ενώ διακινείται και είναι προσβάσιμη κυρίως μέσω του Διαδικτύου (Internet). Αυτή η μεγάλη ευκολία πρόσβασης σε πληροφορία αμφίβολης αυθεντικότητας, καταλληλότητας και αξιοπιστίας προκαλεί την ανάγκη για την αποτελεσματική της διαχείριση η οποία, μεταξύ των άλλων, περιλαμβάνει και μεθόδους για την κατανόηση, αξιολόγηση, και αξιοποίησή της με σκοπό την παραγωγή νέας γνώσης.

Το να γνωρίζει κάποιος το πότε χρειάζεται νέα πληροφόρηση για κάποιο θέμα και το να κατέχει τις απαιτούμενες δεξιότητες για την αναζήτηση, εντοπισμό, αξιολόγηση και αποτελεσματική χρήση της σχετικής πληροφορίας έχει οριστεί ως το αντικείμενο της Πληροφοριακής Παιδείας (Information Literacy). Η Πληροφοριακή Παιδεία προέκυψε ως φυσική εξέλιξη της κλασσικής εκπαίδευσης χρηστών από τις βιβλιοθήκες στη χρήση και αξιοποίηση των πληροφοριακών πηγών που κατείχαν και των υπηρεσιών που παρείχαν. Αναπτύχθηκε ως ιδέα ιδιαίτερα μέσα στις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, κάτι φυσικό καθώς το προσωπικό τους ήταν, και συνεχίζει να είναι, το πρώτο που έρχεται σε επαφή με τη συνεχώς αυξανόμενη ποσότητα δεδομένων και την ποικιλία των νέων πληροφοριακών συστημάτων και διεπαφών (interfaces) μέσα από τα οποία οι τελικοί χρήστες έχουν πρόσβαση στην πληροφορία.

Η ανάπτυξη προγραμμάτων Πληροφοριακής Παιδείας ξεκίνησε την προηγούμενη δεκαετία από τις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες των αγγλόφωνων χωρών (Η.Π.Α., Αυστραλία - Ν. Ζηλανδία και αργότερα Μ. Βρετανία) και γρήγορα επεκτάθηκε σε πάρα πολλές χώρες σε όλο τον πλανήτη. Σύντομα έγινε κατανοητό ότι το αντικείμενό της ξεπερνούσε το στενό πλαίσιο των βιβλιοθηκών και αφορούσε τόσο τη συνολική εκπαιδευτική και ερευνητική λειτουργία των ιδρυμάτων, όσο και την ίδια την κοινωνία, καθώς θεωρήθηκε ότι αποτελεί το κύριο συστατικό της Δια βίου Μάθησης (Lifelong Learning) και μπορεί εκτός του εκπαιδευτικού να αξιοποιηθεί και στον εργασιακό χώρο, αλλά και στην καθημερινή δραστηριότητα των ανθρώπων. Στα ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης του εξωτερικού αναπτύχθηκαν σταδιακά συνεργασίες μεταξύ του προσωπικού των βιβλιοθηκών, των καθηγητών και των στελεχών (μονίμων και αιρετών) της διοίκησης για το σχεδιασμό και την υλοποίηση ολοκληρωμένων προγραμμάτων Πληροφοριακής Παιδείας ενσωματωμένων στα προγράμματα σπουδών τους. Παράλληλα οργανισμοί όπως η UNESCO υιοθέτησαν αποφάσεις οι οποίες θεωρούν την Πληροφοριακή Παιδεία κεντρικό συστατικό της Δια βίου Μάθησης και βασικό ανθρώπινο δικαίωμα που προωθεί τη διαδικασία της κοινωνικής ενσωμάτωσης (social inclusion) σε όλα τα έθνη, ενώ ταυτόχρονα προτρέπουν τις κυβερνήσεις των κρατών να συγκροτήσουν πολιτικές και προγράμματα που θα υποστηρίζουν την Πληροφοριακή Παιδεία.

Τα τελευταία χρόνια το θέμα της Πληροφοριακής Παιδείας έχει αρχίσει να συζητιέται και στη χώρα μας, ενώ ορισμένες αρχικές μελέτες έχουν αρχίσει να παρουσιάζονται στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία. Όπως ακριβώς έγινε και στο εξωτερικό, προς το παρόν, η σχετική συζήτηση περιορίζεται αποκλειστικά στο χώρο της εκπαίδευσης και ιδιαίτερα σε αυτό των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Εκτός των λόγων που ήδη αναφέρθηκαν, αυτό μπορεί εν μέρει να αποδοθεί και στη μεγάλη ανάπτυξη που παρουσίασαν οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες κατά το διάστημα 1996-2008 σε επίπεδο συλλογών, εξοπλισμού, στελέχωσης και παροχής υπηρεσιών ως αποτέλεσμα της υλοποίησης των έργων ΕΠΕΑΕΚ του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Β' και του Γ' ΚΠΣ από κάθε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και από την κεντρική δράση του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ - HeaLink). Η παραπάνω αλματώδης ανάπτυξη ανάγκασε το προσωπικό των βιβλιοθηκών να προσπαθήσει να διαχειριστεί συνεχώς αυξανόμενα μεγέθη πληροφοριακών πηγών και συστημάτων, ενώ ταυτόχρονα προκάλεσε και εύλογα ερωτήματα για το πόσο και πώς χρησιμοποιείται όλη αυτή η πληροφορία από την ακαδημαϊκή κοινότητα και ιδιαίτερα από τους φοιτητές, καθώς και για τους τρόπους βελτίωσης της αξιοποίησής της.

Αυτοί οι προβληματισμοί, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι στη χώρα μας δεν έχει αρχίσει κάποια γενικότερη συζήτηση για το θέμα της Πληροφοριακής Παιδείας, αποτέλεσαν το βασικό κίνητρο διοργάνωσης του παρόντος συμποσίου. Βασικοί στόχοι του συμποσίου είναι αφενός μεν να αναδειχθεί η παρούσα κατάσταση της υλοποίησης δράσεων Πληροφοριακής Παιδείας (και ως αποτέλεσμα εκτέλεσης των έργων του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ), αφετέρου δε να ξεκινήσει μια γενικότερη συζήτηση για την σκοπιμότητα και τη μεθοδολογία συγκρότησης πολιτικής για την Πληροφοριακή Παιδεία και τη σύνδεσή της με τη Δια βίου Μάθηση στα Ιδρύματα της Ελληνικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Για την επίτευξη των στόχων αυτών θα πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια του συμποσίου σχετικές παρουσιάσεις - ανακοινώσεις σε επιλεγμένες θεματικές περιοχές, καθώς και ευρύτερη συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων τόσο στα πλαίσια των εισηγήσεων, όσο και κατά τη διεξαγωγή της στρογγυλής τράπεζας πριν το κλείσιμο των εργασιών του.


   
Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης
Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Μεταμορφώσεως 2, 383 33 Βόλος
e-mail: ilsym@lib.uth.gr - τηλ. 24210 74892, 24210 06335 fax: 24210 74851, 24210 06345
Go to: www.epeaek.gr
γραφικό